Hạ Đỏ – Nguyễn Nhật Ánh

Ấn hành lần đầu tiên vào năm 1995 bởi Nhà xuất bản Trẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh, 'Hạ Đỏ' của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh (sinh 1955) là một trong những truyện dài học trò trữ tình, đượm buồn và gợi nhiều hoài niệm sâu lắng nhất về mùa hè tuổi mới lớn. Lấy bối cảnh một làng quê miền Trung mộc mạc, yên bình đầy ắp tiếng ve kêu và màu hoa phượng đỏ rực, tác phẩm đã khắc họa trọn vẹn những xao xuyến đầu đời trong sáng, những trải nghiệm khám phá thôn dã và cả những nỗi buồn man mác của sự trưởng thành khi con người lần đầu nếm trải cảm giác bất lực trước thực tế cuộc đời.

Cốt truyện theo chân Chương – một cậu học sinh thành phố sau kỳ thi căng thẳng được cha mẹ gửi về quê ngoại nghỉ hè để thay đổi không khí. Rời xa sự ồn ào của phố thị, Chương hòa mình vào nhịp sống thanh bình nơi đồng quê dưới sự dẫn dắt của Dế – cậu em họ lém lỉnh, tháo vát và am hiểu mọi ngóc ngách của làng quê. Tại đây, Chương trải qua những ngày hè rực rỡ nắng vàng: cùng lũ trẻ chăn trâu trên triền đê, đi tắm sông, câu cá, trèo cây hái quả và nghe những câu chuyện huyền tích dân gian bên gốc đa đầu làng. Thế nhưng, tâm hồn chàng thiếu niên thực sự xao động khi gặp gỡ Út Thêm – cô bạn gái thôn quê dịu dàng, kín đáo với đôi mắt đen láy và nụ cười hiền hậu. Tình cảm trong sáng, ngập ngừng nảy nở qua những buổi chiều thả diều, những lần lén nhìn nhau sau rặng tre và những món quà thôn dã đơn sơ.

Nét đặc sắc tạo nên chiều sâu cảm xúc của 'Hạ Đỏ' nằm ở bước ngoặt bi kịch nhẹ nhàng nhưng thấm thía ở cuối mùa hè. Khi Chương chuẩn bị gom góp hết can đảm để bày tỏ tình cảm của mình thì cậu bàng hoàng biết tin gia đình Út Thêm đã nhận lời đính ước gả cô cho một người đàn ông khác theo sự sắp đặt của cha mẹ. Mùa hè rực rỡ khép lại bằng chuyến xe đò đưa Chương trở lại thành phố; nhìn những chùm hoa phượng vĩ đỏ rực rơi lả tả bên đường, Chương cay đắng nhận ra tuổi thơ vô tư đã vĩnh viễn ở lại phía sau. Tác phẩm là khúc ca thanh xuân trong trẻo ca ngợi vẻ đẹp của làng quê Việt Nam và sự thánh thiện của mối tình đầu e ấp.