Đồng Bằng Sông Hồng – Vùng Đất Con Người

"Đồng Bằng Sông Hồng – Vùng Đất Con Người" là công trình địa chí văn hóa và khảo cứu nhân văn đồ sộ do tập thể tác giả biên soạn, Nhà xuất bản Quân Đội Nhân Dân ấn hành năm 2010. Tác phẩm tái hiện một bức tranh toàn diện và sâu sắc về cái nôi của nền văn minh lúa nước sông Hồng – nơi cội nguồn định hình bản sắc văn hóa và tâm hồn của dân tộc Việt Nam. Cuốn sách cung cấp khối tư liệu phong phú về cấu trúc địa lý tự nhiên, hệ thống đê điều vĩ đại hàng ngàn năm, cùng đời sống kinh tế xã hội và phong tục tập quán truyền thống của cư dân đồng bằng Bắc Bộ trải dài qua các tỉnh thành Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Ninh, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Vĩnh Phúc. Trọng tâm khảo cứu của cuốn sách làm sáng tỏ Không gian văn hóa làng xã Bắc Bộ với những biểu tượng bất tử: cây đa, bến nước, sân đình, chùa cổ và lũy tre xanh bao bọc. Các tác giả giải mã cấu trúc tín ngưỡng dân gian phong phú của cư dân lúa nước: tục thờ Thành hoàng làng, tín ngưỡng Tứ Pháp, Tứ Bất Tử, cùng các loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo như chèo, ca trù, múa rối nước và hát quan họ Bắc Ninh – di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Bên cạnh đó, tác phẩm phân tích truyền thống cần cù, hiếu học, ý chí quật cường chống chọi với lũ lụt thiên tai và tinh thần kiên trung bảo vệ xóm làng trong các cuộc kháng chiến vệ quốc, khẳng định đồng bằng sông Hồng luôn là phên dậu vững chắc và hậu phương lớn của đất nước. Bản thu âm sách nói được thể hiện qua giọng đọc đĩnh đạc, trầm ấm và chuẩn mực ngữ âm của phát thanh viên Hồng Hà, mang lại cho thính giả cảm giác thân thương như đang lắng nghe tiếng vọng của tổ tiên từ ngàn xưa vọng về. Tác phẩm là nguồn tài liệu tham khảo vô giá cho các nhà văn hóa học, sử học, giáo viên, sinh viên và những người con đất Bắc xa quê. Cuốn sách khơi dậy lòng tự hào sâu sắc về cội nguồn dân tộc, bồi đắp ý thức trách nhiệm bảo tồn các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể quý báu của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng giữa nhịp sống công nghiệp hóa hiện đại.