Hòn Đất – Anh Đức

Đoạt Giải thưởng Văn học Nguyễn Đình Chiểu năm 1965 và được xem là một trong những biểu tượng sáng ngời nhất của nền văn học giải phóng miền Nam, "Hòn Đất" của nhà văn Anh Đức là thiên tiểu thuyết cách mạng bi tráng, ngợi ca tinh thần kiên cường bất khuất của quân dân vùng đất Kiên Giang trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tác phẩm tái hiện cuộc chiến đấu không cân sức diễn ra tại hang Hòn thuộc xã Thổ Sơn vào đầu năm 1962, nơi một đội du kích nhỏ gồm vài chục chiến sĩ kiên cường bám trụ địa đạo chống lại những đợt tiến công điên cuồng của cả một trung đoàn địch có phi cơ, xe bọc thép và đại bác tối tân yểm trợ. Bằng nghệ thuật khắc họa tính cách nhân vật giàu sức gợi và ngôn ngữ phương Nam hào sảng, Anh Đức tạc nên hình tượng Chị Sứ (Phan Thị Ràng) – tượng đài bất tử của người phụ nữ cách mạng kiên trinh, giàu lòng vị tha và tình yêu quê hương tha thiết. Dù bị kẻ thù bắt giữ, tra tấn dã man và dụ dỗ bằng tiền tài, chị Sứ vẫn một lòng một dạ trung thành với cách mạng, hiên ngang bước ra pháp trường với niềm tin bất diệt vào ngày mai toàn thắng. Bên cạnh chị Sứ là những gương mặt quần chúng kiên trung: bà Năm Điếc, anh Hai Thép, thím Ba Xếp... cùng thiên nhiên hang Hòn hiểm trở, tạo nên bức thành đồng vững chắc trước súng đạn kẻ thù. Giá trị học thuật và sư phạm của "Hòn Đất" nằm ở việc thể hiện trọn vẹn chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam thời đại đánh Mỹ: một khi nhân dân đã giác ngộ lý tưởng độc lập tự do thì không sức mạnh bạo tàn nào có thể khuất phục. Anh Đức truyền tải niềm tin son sắt vào sức mạnh của lòng dân và đạo lý chính nghĩa. Tác phẩm là bài ca bất diệt về lòng dũng cảm, là tư liệu giáo dục truyền thống cách mạng mẫu mực cho thế hệ trẻ, nhắc nhở chúng ta sống xứng đáng với những hy sinh vô bờ bến của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì màu cờ Tổ quốc.