Không có gì và không một ai – Nguyễn Đông Thức

Xuất bản năm 1993 và nhận được sự đồng cảm sâu sắc của đông đảo công chúng độc giả, "Không Có Gì Và Không Một Ai" của nhà văn Nguyễn Đông Thức là cuốn tiểu thuyết tâm lý xã hội sâu lắng, giàu tính tự vấn về số phận của một thế hệ thanh niên sau ngày giải phóng bước vào thời kỳ Đổi Mới. Tác phẩm kể về cuộc đời của một nhóm bạn thân từng gắn bó keo sơn thuở học trò và những năm tháng thanh niên xung phong rực lửa: Hùng, Nam, Thúy, Vy... Khi bước vào cơ chế thị trường mở cửa với bao toan tính kim tiền và sự phân hóa giàu nghèo khốc liệt, tình bạn thiêng liêng năm xưa bắt đầu bị thử thách và rạn nứt trước những ngã rẽ số phận. Bằng nghệ thuật miêu tả tâm lý chân thực, lời văn mộc mạc giàu trăn trở và những chi tiết thế sự sống động của Thành phố Hồ Chí Minh đầu thập niên 1990, tác giả phơi bày sự biến đổi nhân cách đau xót của con người: có người vì say mê làm giàu bất chấp thủ đoạn mà đánh mất sự lương thiện và phản bội bạn bè, có người kiên định giữ gìn phẩm giá thanh bạch thì phải chịu cảnh nghèo túng bế tắc, và có người trượt dài trong những ảo tưởng danh vọng. Nhan đề "Không Có Gì Và Không Một Ai" vang lên như một tiếng thở dài chua xót nhưng thanh thản: khi danh lợi, tiền tài qua đi, con người mới nhận ra không có gì vĩnh cửu ngoài sự bình an nội tâm và tình người tử tế. Giá trị sư phạm nổi bật của tác phẩm nằm ở việc cảnh tỉnh thế hệ trẻ về cái giá đắt đỏ của lối sống thực dụng và sự tôn sùng vật chất mù quáng. Nguyễn Đông Thức khuyên nhủ con người giữa vòng xoáy mưu sinh hối hả hãy biết dừng lại để lắng nghe tiếng nói lương tri, giữ trọn chữ tín với bạn bè và nâng niu những ký ức trong sáng của tuổi trẻ. Cuốn sách là bài học đạo đức làm người sâu sắc, khẳng định rằng hạnh phúc đích thực không nằm ở số lượng tài sản tích lũy mà đọng lại ở một nhân cách trong sạch, một tấm lòng vị tha biết yêu thương và cống hiến cho cuộc đời.