Thông Reo Ngàn Hống – Nguyễn Thế Quang

Đoạt giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam, "Thông Reo Ngàn Hống" của nhà văn Nguyễn Thế Quang là cuốn tiểu thuyết lịch sử xuất sắc, hào hùng và đầy trăn trở về cuộc đời oanh liệt của Uy Viễn Tướng công Nguyễn Công Trứ (1778–1858) – một nhân vật kỳ tài, một vị tướng tài ba, nhà kinh tế lỗi lạc và nhà thơ kiệt xuất của văn học trung đại Việt Nam. Mượn hình tượng cây thông sừng sững reo vang giữa ngàn thông núi Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh), tác phẩm tạc nên tượng đài bất tử về khí phách của một đấng trượng phu quân tử suốt đời sống và hành động theo tôn chỉ "làm trai đứng ở trong trời đất / Phải có danh gì với núi sông". Bằng sự am hiểu tường tận sử liệu triều Nguyễn kết hợp với nghệ thuật dựng cảnh, khắc họa tâm lý nhân vật bậc thầy, Nguyễn Thế Quang tái hiện chân thực cuộc đời đầy thăng trầm dâu bể của Nguyễn Công Trứ: từ những năm tháng hàn vi "dùi mài kinh sử", đỗ đạt làm quan khi tuổi đã ngoài bốn mươi, trải qua những chức vụ cao tột bực như Tổng đốc, Thượng thư cho đến những lần bị giáng đày làm lính thú chốn biên ải hiểm trở vì tính tình cương trực, khảng khái không chịu luồn cúi triều thần tham quan. Tác phẩm làm nổi bật công lao trời biển của ông trong công cuộc khai hoang lấn biển, lập nên hai huyện Kim Sơn (Ninh Bình) và Tiền Hải (Thái Bình), mang lại ruộng cày và sinh kế ấm no cho hàng vạn lưu dân nghèo khổ. Giá trị học thuật và tư tưởng của cuốn tiểu thuyết nằm ở việc khắc họa sâu sắc bi kịch và bản lĩnh của người trí thức yêu nước trong chế độ phong kiến chuyên chế. Nguyễn Thế Quang khẳng định rằng dù triều đình có trớ trêu, thăng trầm giáng chức đến đâu thì tấm lòng vì nước vì dân của Nguyễn Công Trứ vẫn một mực sắt son trong sáng. Tác phẩm là bài học lịch sử vô giá về tinh thần dấn thân, tư duy kinh bang tế thế và đức tính cương trực của kẻ sĩ, truyền ngọn lửa khát vọng cống hiến cho thế hệ hôm nay noi gương tiền nhân xây dựng non sông gấm vóc.