Nguyễn Đình Chiểu từ quan điểm thi pháp học – Nguyễn Phong Nam

Chuyên luận học thuật "Nguyễn Đình Chiểu từ quan điểm thi pháp học" của nhà nghiên cứu Nguyễn Phong Nam là công trình nghiên cứu văn học có giá trị phương pháp luận cao, mang đến cái nhìn mới mẻ và có hệ thống về sự nghiệp văn chương của cụ Đồ Chiểu. Thay vì lặp lại lối phân tích nội dung tư tưởng đơn thuần theo quy thức cũ, tác giả vận dụng các nguyên lý thi pháp học hiện đại để khảo sát cấu trúc thể loại, thời gian - không gian nghệ thuật, hệ thống hình tượng nhân vật và ngôn ngữ trần thuật trong các sáng tác tiêu biểu như Lục Vân Tiên, Dương Từ - Hà Mậu và Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. Nguyễn Phong Nam làm rõ sự dung hợp độc đáo giữa thi pháp văn học dân gian Nam Bộ với thi pháp văn học bác học trung đại trong ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu. Tác giả chứng minh rằng hình tượng Lục Vân Tiên hay Kiều Nguyệt Nga không chỉ là những nhân vật giáo huấn đạo đức Nho gia, mà đã được "Nam Bộ hóa" trở thành những con người trọng nghĩa khinh tài, hào hiệp và chất phác của vùng đất mới phương Nam. Đặc biệt, phân tích thi pháp Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc cho thấy đây là đỉnh cao của thể loại văn tế cổ điển, nơi lần đầu tiên trong văn học dân tộc, người nông dân mặc áo vải chân đất được tạc thành tượng đài bi tráng, bất tử giữa trang sử chống ngoại xâm. Công trình của Nguyễn Phong Nam khẳng định Nguyễn Đình Chiểu là một hiện tượng nghệ thuật độc đáo, đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngôn ngữ văn học tiếng Việt vùng Nam Bộ. Bằng thao tác khảo sát văn bản tỉ mỉ, lập luận khoa học và góc nhìn khách quan, cuốn sách là tài liệu tham khảo thiết yếu giúp người đọc hiện đại hiểu sâu hơn về tính quy phạm và sự phá cách trong thi pháp văn chương của nhà thơ mù yêu nước đất Bến Tre.