Phan Đình Phùng một vị anh hùng có quan hệ đến lịch sử hiện thời

Khảo cứu lịch sử "Phan Đình Phùng một vị anh hùng có quan hệ đến lịch sử hiện thời" của học giả Đào Trinh Nhất là tác phẩm khảo cứu mẫu mực về thủ lĩnh tối cao của phong trào Cần Vương giai đoạn cuối thế kỷ mười chín. Xuất bản trong bối cảnh phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc đang sục sôi, cuốn sách bên cạnh việc ghi chép tiểu sử còn mang thông điệp cổ vũ tinh thần quật cường của đồng bào trước họa xâm lăng thông qua tấm gương kiên trung bất khuất của cụ Đình nguyên họ Phan. Đào Trinh Nhất đã phục dựng chi tiết toàn bộ tiến trình khởi nghĩa Hương Khê từ căn cứ địa Vụ Quang, nơi Phan Đình Phùng cùng tướng quân Cao Thắng chế tạo thành công súng trường theo mẫu súng Pháp và xây dựng hệ thống đồn lũy liên hoàn hiểm trở khắp bốn tỉnh Thanh - Nghệ - Tĩnh - Quảng Bình. Tác phẩm làm nổi bật đức tính cương trực phi thường của Phan Đình Phùng từ thời làm Ngự sử dám can gián triều đình, cho đến khi đứng trước lời đe dọa đào mồ mả tổ tiên của kẻ thù vẫn khẳng khái tuyên bố mồ mả cả nước đang bị xâm phạm, việc nhà không thể sánh với việc nước. Tác phẩm khẳng định phong trào Hương Khê là đỉnh cao chói lọi nhất của ngọn cờ Cần Vương yêu nước, đánh dấu bước chuyển biến quan trọng từ hệ ý thức phong kiến sang tinh thần dân tộc hiện đại. Ngòi bút tài hoa, giàu cảm xúc và tư liệu chân xác của Đào Trinh Nhất biến cuốn sách thành áng văn lịch sử bất hủ, nhắc nhở các thế hệ hậu sinh về cái giá của độc lập tự do và nhân cách cao khiết của những người con ưu tú xả thân vì xã tắc non sông.