Truyện Cổ Nước Nam – Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc

Ra mắt lần đầu năm 1932, bộ "Truyện Cổ Nước Nam" do học giả Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc dày công sưu tầm và biên soạn được coi là một trong những cột mốc sừng sững của ngành nghiên cứu văn hóa dân gian Việt Nam. Bộ sách gồm hai phần lớn: phần người và phần muông chim hoa cỏ, tập hợp hàng trăm câu chuyện cổ tích, thần thoại, ngụ ngôn và truyền thuyết đã lưu truyền qua nhiều thế kỷ trong đời sống tinh thần của nhân dân ta. Với tâm nguyện "nhặt nhạnh những hạt ngọc rơi vãi của tổ tiên", Ôn Như đã cứu vớt và bảo tồn một kho tàng văn hóa truyền khẩu quý giá trước nguy cơ mai một trong cơn bão Âu hóa đầu thế kỷ XX. Sức hấp dẫn đặc biệt của tác phẩm nằm ở nguyên tắc tôn trọng tính nguyên bản dân gian. Nguyễn Văn Ngọc không gọt giũa thô bạo hay dùng quan điểm luân lý hiện đại để bóp méo câu chuyện, mà giữ trọn lời ăn tiếng nói mộc mạc, hồn nhiên, giàu hình ảnh và nhạc điệu của người bình dân xưa. Qua những tích truyện quen thuộc như Tấm Cám, Trương Chi, Thạch Sanh cho đến những truyện ngụ ngôn dí dỏm về loài vật, tác phẩm phản ánh chân thực nhân sinh quan, vũ trụ quan và ước mơ công lý của người Việt: cái thiện luôn chiến thắng cái ác, kẻ ở hiền ắt gặp lành, và sự thông minh mộc mạc luôn đánh bạt thói hung hăng tàn bạo. Công trình của Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc giữ vị trí nền tảng trong việc giáo dục đạo đức truyền thống và bồi dưỡng tình yêu tiếng mẹ đẻ cho nhiều thế hệ. Bộ sách là chiếc gương soi tâm hồn dân tộc, nơi lưu giữ căn tính Việt Nam qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước. Đọc lại "Truyện Cổ Nước Nam" hôm nay là bước đường tìm về cội nguồn tâm thức, giúp người đương thời neo đậu tâm hồn vào những giá trị nhân văn thuần khiết giữa một thế giới đang biến chuyển nhanh chóng.