Tuệ Trung Thượng Sĩ Ngữ Lục Giảng Giải

Được Nhà xuất bản Tôn Giáo ấn hành sau nhiều năm giảng dạy tâm huyết tại các thiền viện thuộc Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, 'Tuệ Trung Thượng Sĩ Ngữ Lục Giảng Giải' của Hòa thượng Thích Thanh Từ (sinh 1924) là một công trình chú giải thiền học mẫu mực, làm sống dậy kiệt tác ngữ lục của Tuệ Trung Thượng Sĩ (Trần Tung, 1230–1291) – bậc đại cư sĩ thiền sư lừng danh đời Trần, người thầy tâm linh trực tiếp của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Tác phẩm đã khôi phục lại vị thế mẫu mực của tư tưởng Thiền tông thuần túy mang đậm bản sắc văn hóa và khí phách dân tộc Việt Nam thời đại Đông A rực rỡ võ công văn trị.

Công trình đi sâu phân tích toàn bộ hệ thống thi kệ, tụng cổ và ngữ lục đối đáp thiền đạo trác tuyệt của Tuệ Trung Thượng Sĩ. Là một hoàng thân danh tướng hai lần lập chiến công hiển hách đánh tan giặc Nguyên Mông nhưng đồng thời là một bậc đạt đạo thấu suốt cội nguồn tâm thức, Tuệ Trung đã phô diễn một phong cách Thiền tự tại, phóng khoáng và siêu việt mọi khuôn sáo câu thúc của hình thức tu hành giáo điều. Hòa thượng Thích Thanh Từ bóc tách rành rọt các phạm trù Bất nhị: không kẹt vào hữu vô, không phân biệt tịnh uế, giới định tuệ vốn không nằm ở hình tướng bên ngoài mà nằm ở sự trực ngộ bản tâm thanh tịnh; 'giữ giới làm chi, niệm Phật làm gì' khi tâm vốn tự tại rỗng rang không một vết bụi bám.

Giá trị khai phóng vĩ đại của tác phẩm nằm ở việc khẳng định tinh thần tự chủ tâm linh và sự nhập thế tích cực của đạo Phật Việt Nam. Thiền của Tuệ Trung Thượng Sĩ không phải là thứ thiền trốn tránh trách nhiệm non cao rừng thẳm, mà là bản lĩnh sống giữa trần ai mà không nhiễm bụi trần ('Cư trần lạc đạo thả tùy duyên'). Cuốn sách là ngọn đuốc khai sáng trí tuệ cho hành giả tu thiền, giúp người đọc đập tan mọi chấp thủ hình thức để sống trọn vẹn với tự tính thanh tịnh và phát huy tinh thần phụng sự nhân sinh cao đẹp.