Xa Xôi Thôn Ngựa Già – Ma Văn Kháng

Truyện vừa hiện thực mang đậm tính sử thi và hơi thở văn hóa vùng cao Tây Bắc "Xa Xôi Thôn Ngựa Già" của nhà văn Ma Văn Kháng (Nhà Xuất Bản Phụ Nữ ấn hành) là tác phẩm văn xuôi sâu sắc về sự biến đổi của nếp sống, tâm lý con người nơi bản làng hẻo lánh trong những năm tháng đất nước bước vào thời kỳ đổi mới. Đặt bối cảnh tại thôn Ngựa Già – một bản làng heo hút nằm cheo leo giữa lưng chừng dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ, tác phẩm khắc họa chân thực cuộc sống khắc nghiệt nhưng đầy chất thơ của đồng bào các dân tộc thiểu số giữa thiên nhiên hoang dã. Chín chương truyện theo chân các nhân vật trung tâm qua những giằng xé nội tâm quyết liệt: cuộc sống mộc mạc gắn liền với tiếng vó ngựa thồ, cây khèn Mông và những đồi ngô bậc thang; sự xuất hiện của những luồng gió văn minh hiện đại từ dưới xuôi đem lại cơ hội phát triển nhưng đồng thời cũng làm lung lay những tục lệ cổ truyền tốt đẹp; mối tình trong sáng nhưng trắc trở giữa đôi trai gái bị ngăn cấm bởi những định kiến dòng họ hẹp hòi; và tấm lòng kiên trung của những người cán bộ miền xuôi tình nguyện gắn bó cả đời mình để đem ánh sáng chữ nghĩa đến cho con em bản làng. Ma Văn Kháng phô diễn vốn hiểu biết sâu rộng về phong tục, ngôn ngữ và tâm thức người vùng cao, tạo nên những trang văn giàu sức gợi cảm. "Xa Xôi Thôn Ngựa Già" gióng lên tiếng nói trăn trở về việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trong cơn lốc của sự biến đổi kinh tế xã hội. Tác phẩm ngợi ca vẻ đẹp hoang sơ của con người vùng cao: chân thật, chất phác nhưng vô cùng quật cường trước gian khó. Bản sách nói với phong thái diễn đọc mộc mạc, truyền cảm, nhịp văn khoan thai như tiếng ngựa lọc cọc trên sườn dốc đá tai mèo đưa thính giả hòa mình vào không gian văn hóa Tây Bắc độc đáo và đầy mê hoặc.