Bá Tước Mongto Crixto – Alexanđrơ Đuyma

Xuất bản nhiều kỳ từ năm 1844 đến 1846, Bá Tước Monte Cristo (Le Comte de Monte-Cristo) của đại văn hào Alexandre Dumas là thiên tiểu thuyết phiêu lưu báo thù vĩ đại và lôi cuốn nhất trong lịch sử văn học thế giới. Tác phẩm kể về chàng thủy thủ trẻ tuổi, tài hoa và chân thật Edmond Dantès, người đang đứng trước ngưỡng cửa hạnh phúc với vị trí thuyền trưởng và đám cưới cùng nàng Mercédès xinh đẹp thì bất ngờ bị một nhóm kẻ đố kỵ hèn hạ hãm hại, vu oan tội phản quốc và tống giam suốt mười bốn năm đằng đẵng trong pháo đài If biệt lập giữa biển khơi. Bằng nghệ thuật xây dựng cốt truyện ly kỳ bậc thầy với những nút thắt mở bất ngờ dồn dập, Dumas đã tạo nên một thiên trường ca về sự hồi sinh kỳ diệu của con người. Nhờ sự dạy bảo của vị linh mục thông thái Faria trong ngục tối, Dantès đã tích lũy được kho tàng tri thức khổng lồ và bí mật về kho báu trên đảo Monte Cristo. Vượt ngục thành công, chàng xuất hiện trở lại giữa giới thượng lưu Paris lộng lẫy dưới thân phận Bá tước Monte Cristo huyền bí, giàu sang vô hạn, từng bước giăng ra những chiếc bẫy tinh vi để thực thi sự trừng phạt thích đáng lên từng kẻ thủ ác: Danglars, Fernand Mondego và Villefort. Giá trị nhân văn cao cả của tác phẩm nằm ở sự thức tỉnh lương tri và lời khẳng định về giới hạn của con người trước công lý tối cao. Monte Cristo ban đầu tự coi mình là hiện thân của sự báo thù của Chúa trời, nhưng khi chứng kiến những hậu quả đau đớn giáng xuống những người vô tội, chàng đã học cách tha thứ và trao lại quyền phán xét cho tạo hóa. Lời nhắn nhủ kết thúc tác phẩm: "Tất cả sự khôn ngoan của con người đều nằm trong hai chữ: Chờ Đợi và Hy Vọng" mãi là chân lý bất diệt nâng đỡ con người vững bước qua những đêm dài tăm tối nhất của số phận.