Chiều Xuống Êm Đềm – Nguyễn Thị Thụy Vũ

Được sáng tác bởi nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ – một trong những ngòi bút nữ hiện thực táo bạo và sắc sảo nhất của văn đàn miền Nam trước năm 1975, "Chiều Xuống Êm Đềm" là tập truyện ngắn tâm lý xã hội tinh tế, bóc tách những bi kịch âm thầm ẩn sau vẻ ngoài bình lặng của đời sống thị dân. Tác phẩm lấy nhan đề mang tính tương phản sâu sắc: buổi chiều tà buông xuống êm ả nơi các ngõ phố Sài Gòn lại chính là thời khắc bùng nổ những cơn bão táp nội tâm, nơi những người phụ nữ nghèo đối diện với nỗi cô đơn cùng cực, sự lạnh lẽo của hôn nhân không tình yêu và nỗi ám ảnh mưu sinh bế tắc. Bằng nghệ thuật trần thuật điềm đạm nhưng sắc lạnh và vốn phương ngữ Nam Bộ chuẩn xác, Thụy Vũ dẫn dắt người đọc thâm nhập vào những góc khuất tâm tư của các nhân vật nữ: từ những cô gái quê lưu lạc chốn thành thị ngây thơ bị lừa gạt tình cảm, những người vợ tảo tần chịu đựng sự thờ ơ gia trưởng của chồng, cho đến những người phụ nữ lỡ thì khắc khoải mong manh tìm kiếm một mái ấm nương tựa. Tác giả không lên giọng phán xét đạo đức mà nhìn các nhân vật bằng sự thấu cảm nhân bản, làm nổi bật bản năng sống mãnh liệt và khát vọng yêu thương chân thành đang vùng vẫy dưới đáy sâu của nghịch cảnh. Giá trị học thuật của tập truyện nằm ở việc cung cấp nguồn tư liệu hiện thực sinh động về chuyển biến tâm lý xã hội và thân phận người phụ nữ trong bối cảnh đô thị hóa phân hóa giai tầng gay gắt thời chiến tranh. Thụy Vũ khẳng định rằng sự êm đềm bề ngoài không thể che giấu được những vết rạn nứt đạo đức và sự bất công đối với phái yếu. Cuốn sách là lời thức tỉnh lương tri, nhắc nhở xã hội biết lắng nghe và che chở cho những số phận mong manh, đồng thời ngợi ca lòng tự trọng và sức chịu đựng dẻo dai của phụ nữ Việt Nam trước thử thách của hoàn cảnh.