Gánh Hàng Hoa – Khái Hưng và Nhất Linh

Khởi đăng trên tuần báo 'Phong Hóa' từ năm 1934 và được Nhà xuất bản Đời Nay in thành sách vào cùng năm tại Hà Nội, 'Gánh Hàng Hoa' là tác phẩm tiểu thuyết hợp soạn xuất sắc duy nhất của hai ngòi bút trụ cột của Tự Lực Văn Đoàn: Khái Hưng (Trần Khánh Giư, 1896–1947) và Nhất Linh (Nguyễn Tường Tam, 1906–1963). Tác phẩm ra đời như một khúc ca tráng lệ tôn vinh đạo nghĩa vợ chồng truyền thống, đức hy sinh cao cả của người phụ nữ Việt Nam và vẻ đẹp thanh tao của làng nghề hoa cổ truyền Thăng Long - Hà Nội, đồng thời đặt ra những vấn đề xã hội sâu sắc về sự cám dỗ của chốn thị thành đối với phẩm giá con người. Cốt truyện xoay quanh cuộc đời của đôi vợ chồng trẻ sống tại làng hoa Ngọc Hà ven hồ Tây thơ mộng: Liên – một cô gái xinh đẹp, nết na, ngày ngày gánh hoa tươi vào phố cổ bán dạo; và Văn Minh – người chồng tài hoa, hiếu học, đang theo học trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Hạnh phúc giản dị, thanh bạch của họ bất ngờ bị giáng một đòn chí mạng khi Minh mắc phải căn bệnh đậu mùa quái ác và bị biến chứng mù cả hai mắt. Không đầu hàng số phận nghiệt ngã, Liên cắn răng chịu đựng nhọc nhằn, thức khuya dậy sớm với gánh hàng hoa trĩu nặng trên vai, chắt chiu từng đồng bạc lẻ để nuôi chồng và chạy chữa thuốc men cho Minh. Bằng tình yêu thương bao la và sự chăm sóc tận tụy của vợ cùng sự giúp đỡ của người bạn thân Văn, phép màu đã xảy ra: mắt Minh sáng trở lại, đồng thời chàng trở thành một họa sĩ danh tiếng được xã hội thượng lưu săn đón. Kịch tính của tác phẩm được đẩy lên đỉnh điểm khi Minh bước chân vào thế giới phù hoa của giới trưởng giả thành thị, bị choáng ngợp bởi danh vọng và sa vào lưới tình của Bạch Nhung – một cô đào hát xinh đẹp, kiêu kỳ. Đứng trước sự bội bạc ngấm ngầm của chồng, Liên chọn cách nhẫn nại, âm thầm rút lui về làng hoa để giữ trọn lòng tự trọng và bảo toàn danh dự cho người mình yêu. Chỉ đến khi đối diện với sự trống rỗng, giả dối của chốn phồn hoa và chứng kiến sự hy sinh vô bờ bến của vợ, Minh mới bừng tỉnh lương tri, quay về quỳ dưới chân Liên để tạ tội. 'Gánh Hàng Hoa' khẳng định một chân lý giản dị mà bất hủ: hạnh phúc đích thực không nằm ở hào quang danh vọng nhất thời, mà được xây đắp bằng tình nghĩa son sắt, lòng chung thủy và mồ hôi của lao động lương thiện.