Gulliver Du Kí – Jonathan Swift

Xuất bản năm 1726, Gulliver Du Kí (Gulliver's Travels) của đại văn hào người Ireland Jonathan Swift là tuyệt tác trào phúng vĩ đại bậc nhất trong lịch sử văn học thế giới. Dưới hình thức một cuốn nhật ký viễn du ly kỳ, tác phẩm thuật lại bốn chuyến hải trình phi thường của bác sĩ phẫu thuật tàu biển Lemuel Gulliver đến những vùng đất kỳ lạ chưa từng có trên bản đồ: xứ sở người tí hon Lilliput, xứ sở người khổng lồ Brobdingnag, hòn đảo bay Laputa cùng các học viện kỳ quặc, và cuối cùng là đất nước của loài ngựa có lý trí Houyhnhnm nơi loài người biến thành giống vật hạ đẳng Yahoo gớm ghiếc. Bằng nghệ thuật trào phúng sắc lạnh và trí tưởng tượng vô song, Jonathan Swift đã sử dụng thủ pháp phóng đại và biến dạng quy mô để giải phẫu toàn diện xã hội loài người. Ở Lilliput, những tranh chấp cung đình lố bịch về cách đập quả trứng đầu to hay đầu nhỏ phơi bày sự đê tiện, phù phiếm của nền chính trị Anh quốc. Trái lại, tại Brobdingnag, vị vua khổng lồ thông thái nhìn nhận giống người nhỏ bé của Gulliver như những loài sâu bọ độc hại nhất thế gian. Những quan chức thông thái rởm ở Laputa và sự suy đồi đạo đức của giống người Yahoo ở vương quốc ngựa đẩy mức độ phê phán lên đỉnh điểm cay đắng. Vượt xa một câu chuyện phiêu lưu thiếu nhi thuần túy, Gulliver Du Kí là một bản khảo sát triết học sâu cay về bản tính nhân loại, quyền lực chính trị và sự mù quáng của chủ nghĩa duy lý cực đoan. Swift cảnh tỉnh con người về thói kiêu ngạo vô lối, sự tha hóa đạo đức và những ảo tưởng về sự văn minh vượt trội của phương Tây. Tác phẩm thôi thúc mỗi thế hệ người đọc phải tự soi chiếu lại chính mình với sự khiêm nhường, tỉnh táo nhận diện những khiếm khuyết của xã hội để bền bỉ hướng tới những giá trị nhân bản đích thực.