Những Tấm Gương Xưa – Quách Tấn

"Những Tấm Gương Xưa" của học giả kiêm nhà thơ Quách Tấn là một tác phẩm khảo cứu văn hóa lịch sử đặc sắc, lưu giữ và tái hiện một trăm câu chuyện đạo đức sáng ngời của tiền nhân trong lịch sử Việt Nam và Á Đông. Thuộc thế hệ trí thức túc Nho uyên bác của xứ Bình Định, Quách Tấn tiếp cận di sản quá khứ không phải bằng cái nhìn hoài cổ tiêu cực, mà với ý thức gạn đục khơi trong, tìm kiếm những giá trị nhân văn trường tồn để bồi đắp nhân cách cho hậu thế. Tác phẩm tựa như một phòng trưng bày chân dung tinh thần, nơi các bậc hiền triết, danh thần, tiết phụ và liệt sĩ hiện diện qua những hành vi đối nhân xử thế cao đẹp giữa phong ba lịch sử.

Nội dung cuốn sách bao quát các phẩm hạnh truyền thống của văn hóa phương Đông: lòng hiếu thảo thiêng liêng, chữ tín son sắt, khí tiết cương trực trước bạo quyền và đức liêm khiết không bị vàng ngọc làm hoen ố tâm hồn. Tác giả thuật lại cuộc đời của những nhân vật lịch sử bằng ngòi bút điềm đạm, mực thước nhưng chan chứa cảm xúc nhân văn. Qua từng mẩu chuyện, người đọc thấy được cái giá của việc gìn giữ lương tri: sự hy sinh thầm lặng, lòng can đảm nói lời sự thật và phẩm giá của kẻ sĩ dù phải sống trong cảnh hàn vi nghèo túng vẫn giữ trọn lòng thanh sạch. Quách Tấn giúp chúng ta nhận ra rằng đạo đức không phải là mớ lý thuyết giáo điều trừu tượng, mà là sự chọn lựa sống còn trong từng hành vi thực tế.

Sức hấp dẫn của tác phẩm nằm ở lối hành văn thuần Việt tao nhã, khúc chiết, mang đậm phong vị cổ điển kết hợp tinh thần duy lý của thời hiện đại. Cuốn sách vượt qua giới hạn của một tài liệu luân lý thông thường để trở thành một tác phẩm văn học giàu chất tự sự và triết lý nhân sinh. Đây là cuốn sách gối đầu giường quý giá dành cho học sinh, sinh viên, các bậc phụ huynh mong muốn giáo dục con trẻ về cội nguồn đạo lý, cùng những người trăn trở về việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trong xã hội đương đại.