Phi Lý Trí – Dan Ariely

"Phi Lý Trí" (Predictably Irrational) của Giáo sư tâm lý học và kinh tế học hành vi Dan Ariely là một công trình khoa học đột phá, làm rung chuyển nền tảng của kinh tế học cổ điển – vốn luôn giả định rằng con người là những sinh vật hoàn toàn duy lý trong các quyết định chi tiêu và lựa chọn đời sống. Bằng chuỗi thí nghiệm thực địa thông minh, dí dỏm nhưng vô cùng nghiêm cẩn tại các trường đại học hàng đầu, Ariely đã chứng minh một luận điểm chấn động: những hành vi phi lý của con người không phải là những sai lầm ngẫu nhiên hay bộc phát, mà chúng diễn ra một cách có hệ thống, lặp đi lặp lại và hoàn toàn có thể dự đoán được trước.

Tác phẩm lần lượt giải mã các cạm bẫy tâm lý vô hình chi phối đời sống thường nhật của chúng ta: từ "hiệu ứng mỏ neo" khiến con người dễ dàng bị thao túng giá cả bởi con số đầu tiên mà họ nhìn thấy; sức mạnh ma thuật của "từ số không" (hàng miễn phí) khiến chúng ta mua về những thứ hoàn toàn vô dụng; sự xung đột âm thầm giữa chuẩn mực xã hội (làm vì tình cảm, trách nhiệm) và chuẩn mực thị trường (làm vì tiền bạc); cho đến việc con người sẵn sàng gian lận một chút khi cơ hội mở ra nhưng vẫn tự huyễn hoặc rằng mình là người trung thực. Ariely phân tích cặn kẽ cách thức các doanh nghiệp khôn khéo khai thác những điểm mù nhận thức này để thúc đẩy doanh số và điều khiển hành vi tiêu dùng của khách hàng.

Sức hấp dẫn mãnh liệt của cuốn sách nằm ở lối hành văn hài hước, gần gũi và tính thời sự sâu sắc trong từng kết luận nghiên cứu. Thay vì đưa ra những mô hình toán học khô khan, tác giả biến các vấn đề kinh tế phức tạp thành những câu chuyện đời thường đầy cuốn hút, giúp người đọc tự soi chiếu lại những quyết định chi tiêu và thói quen sinh hoạt ngớ ngẩn của chính mình. Tác phẩm là cẩm nang nhận thức vô giá dành cho người tiêu dùng thông minh, các chuyên gia tiếp thị, nhà hoạch định chính sách công và bất kỳ ai muốn thấu hiểu bản chất tâm lý thực sự đằng sau những hành vi của con người.