Tháng Ngày Tôi Sống Với Những Người Cộng Sản – Thanh Nghị

Được chấp bút bởi học giả, nhà nghiên cứu văn học Thanh Nghị (tên thật là Hoàng Trọng Miên – một trí thức tiêu biểu trong phong trào văn hóa tiến bộ trước năm 1945), "Tháng Ngày Tôi Sống Với Những Người Cộng Sản" là tập hồi ký chính trị – văn hóa giàu tư liệu thực chứng về chặng đường tham gia kháng chiến chống Pháp cùng các lãnh tụ và đồng chí cách mạng. Tác phẩm mang đến một góc nhìn độc lập, trung thực và đầy suy tư của một nhân sĩ trí thức xuất thân từ tầng lớp trung lưu thành thị khi tự nguyện rời bỏ cuộc sống tiện nghi để dấn thân lên chiến khu rừng núi Việt Bắc hiểm trở theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Bằng ngòi bút ký sự điềm đạm, khách quan và giàu năng lực quan sát, tác giả phục dựng sinh động cuộc sống thường nhật, phong cách lãnh đạo và đời sống tinh thần của những cán bộ cộng sản trong hoàn cảnh gian khổ cùng cực của cuộc kháng chiến trường kỳ. Người đọc được tiếp cận những chân dung lịch sử sống động của các đồng chí lãnh đạo như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Trường Chinh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp... qua những cuộc trò chuyện cởi mở, bình dị nơi lán nứa rợp bóng rừng già. Tác giả không ngần ngại chia sẻ những va chạm tư tưởng, những băn khoăn về mặt học thuật và nghệ thuật giữa giới trí thức tân học với đường lối văn nghệ quần chúng của Đảng, từ đó cho thấy quá trình tự chuyển biến nhận thức sâu sắc để hòa mình vào cuộc đấu tranh chung của toàn thể nhân dân. Giá trị học thuật của cuốn hồi ký nằm ở tính xác thực của nguồn sử liệu sơ cấp, giúp giải mã sức hút to lớn của lý tưởng giải phóng dân tộc đối với tầng lớp trí thức Việt Nam thế kỷ 20. Thanh Nghị đã khẳng định một sự thật lịch sử đanh thép: chính lòng yêu nước chân chính, sự gương mẫu quên mình của những người cộng sản và chính sách đại đoàn kết dân tộc rộng rãi của Bác Hồ là chất keo gắn kết bền chặt hàng vạn trí thức, văn nghệ sĩ một lòng phụng sự sự nghiệp kháng chiến kiến quốc. Cuốn sách là tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu lịch sử tư tưởng và lịch sử phong trào trí thức Việt Nam hiện đại.