Thi Hào Nguyễn Du

Công trình khảo luận "Thi Hào Nguyễn Du" của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn là một nỗ lực học thuật nghiêm cẩn nhằm giải mã tầm vóc văn hóa và tư duy nghệ thuật của đại thi hào dân tộc. Không dừng lại ở những tán tụng quen thuộc về "Truyện Kiều", tác giả đặt toàn bộ sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du vào dòng chảy lịch sử đầy biến động của giai đoạn giao thời Lê mạt - Tây Sơn - Nguyễn sơ. Thông qua phương pháp văn bản học kết hợp thi pháp học lịch sử, công trình giúp người đọc tiếp cận diện mạo chân thực của một trí thức tài hoa mang nặng nỗi đau thế sự và lòng trắc ẩn mênh mang trước kiếp người đoạn trường. Tác phẩm mở ra góc nhìn đa tầng khi khảo sát cặn kẽ cả mảng thơ chữ Hán gồm Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục và kiệt tác chữ Nôm Đoạn trường tân thanh. Nguyễn Hữu Sơn làm rõ sự tương tác mật thiết giữa trải nghiệm sống lưu lạc mười năm gió bụi nơi quê vợ Thái Bình với những chuyến đi sứ nghìn dặm phương Bắc, nơi Nguyễn Du đối thoại cùng tiền nhân như Khuất Nguyên, Đỗ Phủ, Nhạc Phi. Tác giả chứng minh rằng thơ chữ Hán chính là chìa khóa giải mã chiều sâu triết mỹ của Đoạn trường tân thanh, nơi tư tưởng nhân đạo vượt thoát khỏi các tín điều Nho giáo chính thống để chạm đến nỗi xót thương nhân bản tuyệt đối dành cho những thân phận tài hoa bạc mệnh và những nạn nhân vô danh của thời loạn lạc. Khảo luận khẳng định giá trị trường tồn của Nguyễn Du không chỉ nằm ở kỹ thuật bậc thầy về thi luật và nghệ thuật ngôn từ tiếng Việt, mà cốt lõi ở tấm lòng "trông về muôn dặm" và nỗi băn khoăn hiện sinh trước số phận con người. Bằng lối hành văn khúc chiết, giàu tư liệu văn hiến cổ điển cùng những đối sánh sắc sảo, công trình của Nguyễn Hữu Sơn là nguồn tư liệu chuẩn mực giúp thế hệ hôm nay hiểu đúng chiều kích tư tưởng của Nguyễn Du, thoát khỏi lối cảm thụ ước lệ để lắng nghe trọn vẹn nỗi niềm canh cánh mà người xưa gửi gắm lại cho muôn đời sau.