Bàn Có Năm Chỗ Ngồi – Nguyễn Nhật Ánh

Xuất bản lần đầu tiên vào năm 1987 bởi Nhà xuất bản Kim Đồng và vinh dự nhận Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam, 'Bàn Có Năm Chỗ Ngồi' là một trong những tác phẩm truyện vừa học đường tiêu biểu và ghi dấu ấn mạnh mẽ nhất mở đầu sự nghiệp sáng tác rực rỡ của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh. Tác phẩm ra đời trong giai đoạn đất nước bước vào thời kỳ Đổi Mới, mang theo hơi thở tươi trẻ, lành mạnh và tràn đầy niềm tin vào sức mạnh cảm hóa của tình bạn học trò trong sáng và sự tận tâm của giáo dục nhân văn.

Cốt truyện xoay quanh sinh hoạt thường nhật của nhóm năm học sinh cùng ngồi chung một bàn học tại lớp 8A của một trường cấp hai: Huy – người bàn trưởng thông minh, chững chạc và giàu tinh thần trách nhiệm; Bảy – cậu bạn chất phác, khỏe mạnh, nhiệt tình nhưng hơi nóng nảy; Cương – chàng trai khảng khái, bộc trực; Bích – cô nữ sinh dịu dàng, đảm đang, vừa đi học vừa phải phụ giúp mẹ chăm lo quán nước gia đình; và Đại – một học sinh cá biệt, học yếu, lười biếng, hay quậy phá và thường xuyên trốn tiết khiến cả bàn luôn đứng trước nguy cơ bị trừ điểm thi đua của lớp. Thay vì xa lánh, bài xích hay báo cáo để nhà trường kỷ luật loại bỏ bạn khỏi tập thể, bốn người bạn ngồi cùng bàn dưới sự dẫn dắt của Huy đã quyết định thành lập một 'liên minh giúp đỡ' đặc biệt để đồng hành và cảm hóa Đại.

Bằng sự kiên nhẫn vô bờ, lòng chân thành không vụ lợi và sự tinh tế trong việc thấu hiểu hoàn cảnh khó khăn của gia đình Đại, nhóm bạn đã từng bước phá vỡ lớp vỏ bọc bất cần đời và mặc cảm tự ti của cậu học sinh cá biệt. Những buổi học nhóm kiên trì bên ngọn đèn dầu, những lời động viên chân tình và sự tương trợ kịp thời khi bạn gặp biến cố đã thắp lên ngọn lửa tự trọng và khát khao vươn lên trong lòng Đại. Đoạn kết khi Đại đạt điểm cao trong kỳ thi học kỳ và cả bàn cùng nhau chia sẻ niềm vui rạng rỡ đã mang lại niềm xúc động sâu sắc cho người đọc. 'Bàn Có Năm Chỗ Ngồi' là một bài ca sư phạm tuyệt mỹ khẳng định một chân lý giáo dục nhân văn: không có đứa trẻ nào sinh ra là cá biệt hay hư hỏng; chỉ có tình thương, sự tôn trọng và tình bạn chân thành mới đủ sức mạnh nâng đỡ và chắp cánh cho những ước mơ tuổi trẻ bay xa.