Einstein – Nguyễn Xuân Xanh

Công trình khảo cứu khoa học "Einstein" của nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Xanh (Nhà xuất bản Tổng Hợp TP.HCM ấn hành) là cuốn chuyên khảo đồ sộ và uyên bác về cuộc đời, tư tưởng và di sản cách mạng của Albert Einstein - thiên tài vật lý đã làm thay đổi vĩnh viễn nhận thức của nhân loại về không gian, thời gian, vật chất và vũ trụ. Bằng kiến thức vật lý sâu rộng kết hợp cùng văn phong triết học khúc chiết, tác giả dẫn dắt độc giả lần theo những chuyển biến tư duy kỳ diệu của chàng nhân viên cấp ba tại Phòng Sáng chế Bern, người đã cho ra đời Thuyết tương đối hẹp, hiệu ứng quang điện và phương trình khối lượng - năng lượng nổi tiếng E=mc² vào "năm kỳ diệu" 1905. Nguyễn Xuân Xanh dành nhiều dung lượng phân tích quá trình hình thành Thuyết tương đối rộng năm 1915 - công trình được coi là đỉnh cao tư duy vĩ đại nhất trong lịch sử khoa học thực nghiệm và lý thuyết. Tác giả làm rõ phương pháp tư duy bằng hình ảnh (Gedankenexperiment) độc đáo của Einstein: tưởng tượng mình cưỡi trên một tia sáng để khám phá bản chất của ánh sáng và sự cong vênh của không - thời gian dưới tác động của trọng trường. Cuốn sách còn khắc họa chân dung một Einstein triết gia, một người yêu chuộng hòa bình kiên định, dũng cảm lên tiếng chống lại chủ nghĩa phát xít và cảnh báo hiểm họa của vũ khí hạt nhân đối với sinh mệnh nhân loại. Tác phẩm của Nguyễn Xuân Xanh vừa là cuốn sách tiểu sử khoa học mẫu mực, vừa là một thiên hùng ca về tinh thần tự do tư tưởng, lòng dũng cảm hoài nghi những giáo điều kinh viện và niềm say mê thuần khiết đối với sự hài hòa kỳ diệu của vũ trụ. Cuốn sách thôi thúc độc giả trẻ nuôi dưỡng trí tưởng tượng sáng tạo, khát vọng tìm kiếm chân lý khoa học và ý thức nhân văn bảo vệ tương lai hòa bình của nhân loại.