Mẹ Tư Hồng – Nguyễn Ngọc Tiến

Xuất bản năm 2014 và nhanh chóng trở thành một tác phẩm lịch sử đô thị thu hút sự chú ý đặc biệt của giới học thuật và bạn đọc, "Mẹ Tư Hồng" của nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến là cuốn tiểu thuyết lịch sử phong tục độc đáo, phục dựng lại cuộc đời chìm nổi đầy ly kỳ của cô Tư Hồng (Trần Thị Lan) – nữ doanh nhân đầu tiên của Hà Nội cuối thế kỷ XIX thời Pháp thuộc. Tác phẩm đưa người đọc quay về không gian Hà Nội thời điểm giao thời đầy biến động sau khi thực dân Pháp chiếm đóng Bắc Kỳ, nơi người đàn bà tài sắc phi thường này đã trúng thầu công trình phá dỡ thành Hà Nội cổ để mở rộng quy hoạch đô thị mới. Bằng nguồn tư liệu lịch sử dày dặn, lối hành văn biến hóa linh hoạt và nghệ thuật phục dựng phong tục bậc thầy, Nguyễn Ngọc Tiến tái hiện chân dung cô Tư Hồng như một hiện tượng xã hội phức tạp: vừa là một phụ nữ sắc sảo, có đầu óc kinh doanh táo bạo vượt trước thời đại dám dấn thân vào thương trường của phái mạnh, vừa là một phận đời truân chuyên qua nhiều lần đò, bị dư luận truyền thống Nho giáo nghiệt ngã chê cười và coi thường. Tác giả đối chiếu hành động thầu phá thành của bà với tấm lòng nghĩa hiệp cứu trợ người nghèo lúc đói kém, tạo nên một cái nhìn lịch sử khách quan, công bằng và đa chiều. Giá trị học thuật của tác phẩm nằm ở việc cung cấp diện mạo toàn diện và sống động về kinh tế, chính trị, kiến trúc và phong tục xã hội Hà Nội buổi đầu tiếp xúc với văn minh phương Tây. Nguyễn Ngọc Tiến giúp người đọc giải mã sự hình thành của tầng lớp tư sản dân tộc Việt Nam thời kỳ đầu và những mâu thuẫn văn hóa sâu sắc giữa lề thói Á Đông truyền thống với luật lệ tư bản phương Tây. Tác phẩm là nguồn tham khảo lịch sử đô thị tuyệt vời, khơi gợi niềm đam mê tìm hiểu cội nguồn lịch sử Thăng Long – Hà Nội và những bài học sâu sắc về bản lĩnh thương trường.