Ông Già Và Biển Cả – Ernest HemingWay

Được công bố lần đầu trọn vẹn trên tạp chí Life vào ngày 1 tháng 9 năm 1952 trước khi được nhà xuất bản Charles Scribner's Sons ấn hành thành sách riêng, 'Ông Già Và Biển Cả' (The Old Man and the Sea) là kiệt tác văn xuôi mẫu mực của đại văn hào người Mỹ Ernest Hemingway (1899–1961). Cuốn tiểu thuyết ngắn này đã lập kỷ lục bán được hơn 5 triệu bản chỉ trong hai ngày, mang lại cho tác giả giải thưởng Pulitzer danh giá năm 1953 và đóng vai trò quyết định giúp ông được trao giải Nobel Văn học năm 1954. Tại Việt Nam, qua các bản dịch tài hoa của dịch giả Lê Huy Bắc và Nguyễn Hùng Chi, tác phẩm đã trở thành biểu tượng mẫu mực cho tinh thần kiên cường bất khuất của con người trước định mệnh nghiệt ngã. Câu chuyện diễn ra tại vùng biển nhiệt đới Gulf Stream ngoài khơi bờ biển thủ đô La Habana của đất nước Cuba. Nhân vật trung tâm là lão ngư già Santiago – người đang trải qua chuỗi ngày đen đủi cùng cực khi đã tám mươi tư ngày liên tiếp giong thuyền ra khơi mà không bắt được lấy một mống cá (người dân trong làng chài gọi lão là 'salao' – kẻ trắng tay tồi tệ nhất). Cậu bé Manolin – người học trò nhỏ trung thành và yêu thương lão hết mực – bị cha mẹ cấm không cho đi thuyền cùng Santiago nữa nhưng vẫn luôn lặng lẽ chăm sóc bữa ăn, chén cà phê và giấc ngủ cho lão. Không chịu đầu hàng số phận, vào ngày thứ tám mươi lăm, lão Santiago một mình chèo thuyền ra khơi xa tít tắp, vượt ra ngoài ranh giới an toàn thông thường của những người đi biển. Tại vùng nước sâu thẳm, lão đã cắn câu được một con cá kiếm khổng lồ (marlin) dài hơn mười tám feet – một sinh vật dũng mãnh và kiêu hãnh của đại dương. Trận chiến sinh tử giữa một ông lão cô độc với con cá kiếm vĩ đại kéo dài suốt ba ngày hai đêm ròng rã trên đại dương bao la. Lão Santiago bị dây câu cứa nát bàn tay rớm máu, lưng đau nhức buốt và kiệt sức vì đói khát, nhưng ý chí sắt đá của lão không một giây phút nào nao núng. Lão không xem con cá kiếm là kẻ thù cần tiêu diệt một cách hằn học, mà tôn vinh nó như một người anh em cao quý, một đối thủ xứng tầm danh dự. Khi lão đâm mũi lao quyết định kết liễu con cá và buộc nó vào mạn thuyền giong buồm trở về, mùi máu tanh của con mồi đã đánh thức bầy cá mập mũi xẻng hung tợn từ lòng biển sâu. Santiago đơn thương độc mã dùng lao, dao găm buộc vào cán chèo và những thanh gỗ gãy để đánh trả từng đợt tấn công điên cuồng của bầy cá mập. Dù trở về bến cảng chỉ còn trơ trọi bộ xương trắng khổng lồ của con cá kiếm, Santiago đã khẳng định phẩm giá tối thượng của con người qua câu tuyên ngôn bất hủ: 'Con người không được sinh ra để dành cho thất bại. Con người có thể bị hủy diệt, nhưng không thể bị đánh bại'.