Sống Ở Đời – Nguyễn Khải

Tập truyện ngắn và tản văn "Sống Ở Đời" của nhà văn Nguyễn Khải (Nhà xuất bản Trẻ ấn hành) là một dấu mốc tiêu biểu cho giai đoạn sáng tác hậu chiến và thời kỳ đổi mới của cây đại thụ văn xuôi Việt Nam hiện đại. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử dân tộc cùng sự biến thiên của thế sự, Nguyễn Khải dùng vốn sống phong phú và độ lùi thời gian để chiêm nghiệm về lẽ sống, phẩm giá con người và danh dự cá nhân trong một xã hội đang chuyển mình dữ dội từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường. Tác phẩm thể hiện phong cách tự sự sắc sảo, già dặn bậc thầy với giọng điệu đa thanh: lúc triết lý thâm trầm, lúc hóm hỉnh giễu nhại, lúc lại cay đắng tự trào. Qua bộ ba chương truyện "Danh dự" cùng các lát cắt thế thái nhân tình, Nguyễn Khải mổ xẻ tâm lý con người với sự tinh tường đáng kinh ngạc. Ông không ngần ngại vạch trần những thói hư tật xấu, sự giả dối, thói cơ hội len lỏi trong đời sống cán bộ, trí thức lẫn dân nghèo, nhưng đằng sau sự phán xét lạnh lùng ấy luôn là niềm xót xa đau đáu cho phẩm giá con người bị hoàn cảnh xô đẩy làm biến dạng. "Sống Ở Đời" khẳng định rằng danh dự và lòng tự trọng là ranh giới mong manh cuối cùng giữ cho con người không bị tha hóa trước bả vinh hoa và sự cám dỗ của tiền bạc. Bằng sự trung thực với ngòi bút của mình, Nguyễn Khải không đưa ra những bài học luân lý giản đơn mà buộc người đọc phải dũng cảm đối diện với chính những yếu hèn trong lương tâm mình. Cuốn sách là đóng góp xuất sắc cho dòng văn học tự vấn của Việt Nam cuối thế kỷ 20, giữ nguyên tính thời sự bỏng rát cho đến hôm nay.