Cánh Đồng Bất Tận – Nguyễn Ngọc Tư

Xuất bản lần đầu trên báo Văn Nghệ vào tháng 9 năm 2005 trước khi được Nhà xuất bản Trẻ ấn hành, 'Cánh Đồng Bất Tận' của nữ văn sĩ Nguyễn Ngọc Tư đã tạo nên một hiện tượng văn học đương đại chấn động dư luận, đoạt Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2006 và Giải thưởng Văn học ASEAN năm 2008. Tác phẩm đã được chuyển thể thành phim điện ảnh năm 2010 và dịch sang nhiều ngôn ngữ quốc tế như tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Thụy Điển, khẳng định vị thế độc đáo của dòng văn xuôi Nam Bộ hiện đại trên bản đồ văn học thế giới.

Lấy bối cảnh miền Tây sông nước Cà Mau hoang hoải với những cánh đồng nước nổi mênh mông, tác phẩm khắc họa kiếp sống du mục trôi dạt của chiếc ghe vịt cha con ông Út Vũ, bé Nương và thằng Điền. Vốn là người nông dân hiền lành, yêu vợ tha thiết, nhưng sau khi bị vợ phụ bạc chạy theo người lái buôn khá giả, ông Út Vũ đã trở nên cay nghiệt, thù hận cả giống đàn bà và tự trừng phạt bản thân lẫn các con bằng cuộc sống phiêu bạt vô định. Sự xuất hiện của Sương – một cô gái giang hồ bị đánh ghen lột trần dìm nước được hai đứa trẻ cứu sống – đã mang lại hơi ấm mẫu tử và tình người chốc lát cho chiếc ghe lạnh lẽo, trước khi sự tàn nhẫn và hắt hủi của ông Vũ lại đẩy cô vào bi kịch mới.

Đỉnh điểm của tấn bi kịch là cái kết khốc liệt khi bé Nương bị làm nhục tàn bạo trên bờ ruộng vắng bởi những kẻ chăn vịt tha hóa. Thế nhưng, vượt lên trên nỗi đau đớn tột cùng của thể xác và bi kịch gia đình, ngòi bút của Nguyễn Ngọc Tư không chìm đắm trong bế tắc tăm tối mà bất ngờ tỏa rạng một hạt mầm cứu rỗi cao cả. Câu văn kết thúc tác phẩm là lời nguyện ước thiêng liêng của Nương: đứa con hoang thai lớn lên từ bi kịch, bài học đầu tiên cô dạy cho nó nhất định sẽ là lòng vị tha, chứ tuyệt đối không gieo rắc sự thù hận. Đó là biểu tượng tuyệt đẹp cho sức sống bất diệt của lòng nhân hậu và sự bao dung của người phụ nữ trên mảnh đất đồng bằng.