Việc Làng – Ngô Tất Tố

Tập phóng sự điều tra hiện thực xuất sắc "Việc Làng" của nhà văn Ngô Tất Tố (Nhà xuất bản Văn Học ấn hành) là một công trình văn học tài liệu tầm vóc, lột trần bộ mặt hủ bại, tàn nhẫn của các tập tục xôi thịt và lệ làng phong kiến tại nông thôn Bắc Bộ trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Qua những thiên phóng sự sắc sảo như "Một vụ tranh tiên chỉ", "Gánh nặng họ đặng", "Lệ quét đình", "Đòn tế sao", Ngô Tất Tố đã dùng ngòi bút hiện thực sắc như dao mổ phanh phui cơ chế áp bức tinh thần tinh vi của vương quyền làng xã đối với người nông dân cùng khổ. Bằng vốn sống thực tế uyên bác của một bậc túc nho am hiểu tường tận hương ước, điển lệ thôn quê, tác giả chỉ ra rằng ngoài sưu cao thuế nặng của thực dân, người nông dân còn bị đè bẹp bởi những khoản nợ truyền kiếp bắt nguồn từ thói háo danh xôi thịt, ma chay, cưới xin và đình đám phong kiến. Những tấn bi kịch bán vợ đợ con, khánh kiệt gia sản chỉ để mua lấy một chức chiếu ngồi nơi đình trung hay làm vài mâm cỗ khao làng được khắc họa chân thực đến rùng mình. Tiếng cười trào phúng của Ngô Tất Tố đượm đầy xót xa trước sự tha hóa và nỗi thống khổ mà những hủ tục lỗi thời trói buộc lên cổ người dân quê. "Việc Làng" là một tác phẩm đỉnh cao của thể loại phóng sự văn học Việt Nam thế kỷ hai mươi. Tác phẩm giữ nguyên giá trị phê phán xã hội sâu sắc, là bài học lịch sử đắt giá nhắc nhở chúng ta về sự cần thiết phải kiên quyết xóa bỏ các tập tục lạc hậu, mê tín dị đoan và tư tưởng háo danh hình thức, xây dựng một đời sống văn hóa nông thôn mới thực sự văn minh, tiến bộ và nhân bản.