Vợ Nhặt – Kim Lân

Kiệt tác truyện ngắn "Vợ Nhặt" của nhà văn Kim Lân là một trong những đỉnh cao chói lọi nhất của văn học hiện thực và nhân đạo Việt Nam thế kỷ hai mươi. Đặt bối cảnh trong nạn đói khủng khiếp năm Ất Dậu 1945 khiến hơn hai triệu đồng bào ta chết đói, câu chuyện anh cu Tràng nghèo khổ, xấu xí "nhặt" được vợ chỉ bằng bốn bát bánh đúc và vài câu bông đùa giữa đường giữa chợ đã trở thành một biểu tượng nghệ thuật bất hủ về sức sống kỳ diệu của con người và vẻ đẹp rạng ngời của tình thương yêu đùm bọc trong ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Kim Lân đã thể hiện tài năng bậc thầy trong việc miêu tả chiều sâu tâm lý nhân vật qua những chi tiết nghệ thuật vô giá: tâm trạng ngỡ ngàng, vừa mừng vừa tủi của bà cụ Tứ khi đón nàng dâu mới; bữa cơm ngày đói với nồi cháo cám đắng chát nhưng rạng ngời tình mẫu tử và niềm tin vào ngày mai; và sự biến đổi tâm hồn kỳ diệu của Tràng từ một kẻ thô kệch trở thành người đàn ông có trách nhiệm với gia đình. Tác giả khẳng định một chân lý nhân đạo sâu sắc: ngay trong hoàn cảnh tăm tối nhất, khi cái chết cận kề từng ngày, con người Việt Nam không bao giờ từ bỏ khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc gia đình và niềm tin sắt đá vào tương lai tươi sáng của cách mạng. Tác phẩm là bản anh hùng ca bất diệt về phẩm giá con người và tình đồng bào cao cả. Truyện ngắn của Kim Lân lay động hàng triệu trái tim người đọc qua nhiều thế hệ, nhắc nhở chúng ta về tội ác diệt chủng man rợ của phát xít - thực dân, đồng thời khơi dậy niềm tự hào sâu sắc về bản lĩnh sống kiên cường, nhân ái và lạc quan của nhân dân lao động Việt Nam.