Chiếc Lược Ngà – Nguyễn Quang Sáng

Kiệt tác truyện ngắn chiến tranh cách mạng "Chiếc Lược Ngà" của nhà văn Nguyễn Quang Sáng (Nhà xuất bản Kim Đồng và Nhà xuất bản Văn Nghệ ấn hành) là một trong những áng văn bất hủ của nền văn học Việt Nam hiện đại về tình phụ tử thiêng liêng trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt. Lấy bối cảnh vùng căn cứ kháng chiến Nam Bộ thời chống Mỹ, tác phẩm kể về cuộc gặp gỡ ngắn ngủi đầy nước mắt giữa ông Sáu - một cán bộ cách mạng đi kháng chiến nhiều năm - và bé Thu, đứa con gái duy nhất chưa từng biết mặt cha ngoài tấm ảnh chụp thời trẻ. Nguyễn Quang Sáng thể hiện tài năng bậc thầy trong việc xây dựng cốt truyện giàu kịch tính và miêu tả diễn biến tâm lý trẻ thơ vô cùng tinh tế, chân thực. Sự bướng bỉnh ban đầu của bé Thu xuất phát từ tình yêu thuần khiết dành cho người cha trong bức ảnh, để rồi khi sự thật được hé lộ, tiếng gọi "Ba!" xé lòng cất lên trước lúc chia tay đã trở thành một trong những chi tiết văn học lay động lòng người sâu sắc nhất. Hình ảnh chiếc lược ngà được ông Sáu tỉ mẩn khắc từng chiếc răng nơi rừng sâu đã kết tinh trọn vẹn tình phụ tử bất diệt, vượt lên trên bom đạn và cái chết. "Chiếc Lược Ngà" vừa ca ngợi vẻ đẹp cao cả của tình cảm gia đình, vừa là bản cáo trạng đanh thép về sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh đối với hạnh phúc của con người. Tác phẩm khẳng định sức sống mãnh liệt của tâm hồn Việt Nam: trong khói lửa đạn bom, tình yêu thương và sự hy sinh vì độc lập dân tộc vẫn hòa quyện làm một khối thống nhất. Với lối hành văn đậm chất Nam Bộ mộc mạc, truyền cảm và kết cấu truyện chặt chẽ, cuốn sách xứng đáng là kiệt tác văn chương sống mãi cùng lịch sử dân tộc.