Đồng Bằng Sông Cửu Long – Nét Sinh Hoạt Xưa, Văn Minh Miệt Vườn – Sơn Nam

Đồng Bằng Sông Cửu Long – Nét Sinh Hoạt Xưa, Văn Minh Miệt Vườn là một công trình khảo cứu dân tộc học và văn hóa học mang tính cột mốc của nhà văn Sơn Nam, được Nhà xuất bản Trẻ ấn hành trang trọng. Bằng vốn sống thực địa sâu sắc và tình yêu tha thiết với mảnh đất phương Nam, Sơn Nam đã dày công tái hiện lại quá trình biến chuyển lịch sử của vùng châu thổ từ vùng rừng rậm hoang vu đầy thú dữ thành một không gian sinh thái nông nghiệp trù phú bậc nhất, nơi sản sinh ra một nền "văn minh miệt vườn" độc đáo và rực rỡ của dân tộc. Tác phẩm đi sâu phân tích hệ thống canh tác, quy hoạch vườn tược, kỹ thuật đào mương lên liếp, việc thuần dưỡng các giống cây ăn trái quý như sầu riêng, măng cụt, bưởi Năm Roi, cho đến mạng lưới giao thông đường thủy chằng chịt nuôi dưỡng các chợ nổi đầu mối. Sơn Nam chỉ rõ rằng, văn minh miệt vườn không chỉ là thành tựu về mặt kinh tế nông nghiệp, mà quan trọng hơn là cái nôi hình thành một lối sống văn hóa thanh lịch, hào phóng và mến khách của người phương Nam. Từ nếp ăn, nếp ở, trang phục áo bà ba, nón lá, tục ăn trầu, cho đến nghệ thuật đờn ca tài tử thâm trầm bên ánh trăng rằm miệt vườn, tác giả đều phân tích với sự thấu hiểu sâu sắc về mối quan hệ cộng sinh hài hòa giữa con người và thiên nhiên sông nước. Tác phẩm là một pho tư liệu vô giá về văn hóa bản địa Nam Bộ, khẳng định sức sáng tạo phi thường và ý chí bền bỉ của các thế hệ tiền nhân đi mở đất. Bằng giọng văn đôn hậu, mộc mạc và giàu hình ảnh, Sơn Nam không chỉ lưu giữ lại những nét sinh hoạt xưa đang đứng trước nguy cơ mai một dưới làn sóng công nghiệp hóa, mà còn truyền lại cho hậu thế lòng tự hào và ý thức trách nhiệm bảo tồn bản sắc văn hóa cội nguồn của vùng đất đồng bằng tươi đẹp.