Truyện Ngắn Sơn Nam

Được tập hợp từ những thiên truyện xuất sắc nhất trong suốt hơn nửa thế kỷ cầm bút của nhà văn Sơn Nam (1926–2008) – người được người đời trân trọng tôn vinh là 'Ông già Nam Bộ' và là pho từ điển sống của văn hóa phương Nam, 'Truyện Ngắn Sơn Nam' (do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành toàn tập) là một kho tàng văn học và nhân loại học vô giá. Tuyển tập kế thừa và phát triển rực rỡ từ tập kiệt tác 'Hương Rừng Cà Mau' (1962), mở ra một không gian nghệ thuật mênh mông, kỳ vĩ về thiên nhiên hoang sơ và tái hiện sống động bản trường ca mở cõi hào hùng của các thế hệ lưu dân người Việt trên vùng đất châu thổ đồng bằng sông Cửu Long thời cận hiện đại. Thế giới truyện ngắn của Sơn Nam dẫn dắt người đọc qua những vùng đất hoang vu, hiểm trở nhất của miền Tây Nam Bộ: từ những cánh rừng tràm U Minh ngút ngàn khói sương, đầm lầy ngập mặn Cà Mau, miệt vườn trù phú Ba Thắc, đến vùng biển đảo Rạch Giá, Hà Tiên. Nhân vật của ông là những con người bình dị, nhỏ bé nhưng mang tầm vóc sử thi: những ông già săn cá sấu can trường nơi rạch Cái Tàu (như ông Năm Hên), những người thợ ăn ong gác kèo mật rừng sâu, những phường thợ săn rùa, bắt trăn, đốn gỗ, và những cô đào hát tài tử lênh đênh sông nước. Dưới ngòi bút mộc mạc, đậm đặc chất khẩu ngữ địa phương Nam Bộ, bức tranh thiên nhiên hiện lên vừa tráng lệ vừa tàn khốc, nơi con người không tìm cách hủy diệt tự nhiên mà học cách nương tựa, sống hòa hợp với rừng sâu nước độc bằng sự kiên nhẫn, lòng dũng cảm và tinh thần nghĩa khí cao cả. Giá trị nhân văn thâm trầm nhất trong truyện ngắn Sơn Nam nằm ở tấm lòng hoài hương sâu sắc và nỗ lực phục dựng các phong tục tập quán, lối sống 'trọng nghĩa khinh tài', thơm thảo tối lửa tắt đèn có nhau của người dân Nam Bộ. Sơn Nam không chỉ viết văn, mà ông đang làm công việc của một người chép sử tâm linh cho tiền nhân khẩn hoang – những người đã bỏ lại máu xương nơi đồng chua nước mặn để biến vùng hoang vu thành vựa lúa trù phú cho đời sau. Tác phẩm mãi là tượng đài văn học mẫu mực khẳng định bản sắc văn hóa phương Nam trong dòng chảy văn học dân tộc.