Gương Hy Sinh – Nguyễn Hiến Lê

Xuất bản lần đầu tiên vào năm 1954 bởi Nhà xuất bản Hương Triều tại Sài Gòn và liên tục được tái bản qua Nhà sách Khai Trí, 'Gương Hy Sinh' là một trong những cuốn sách giáo dục nhân cách và lý tưởng sống có sức lan tỏa sâu rộng nhất của học giả Nguyễn Hiến Lê (1912–1984). Tác phẩm ra đời với mục đích thắp sáng ngọn lửa lý tưởng cao đẹp trong tâm hồn thanh thiếu niên, giúp người đọc vượt lên trên lối sống ích kỷ, tầm thường để hướng tới những giá trị nhân văn cao thượng phụng sự nhân loại và đất nước. Tác phẩm được chia thành các phần khắc họa sống động cuộc đời và sự nghiệp phi thường của những vĩ nhân trên thế giới đã can đảm dâng hiến trọn vẹn hạnh phúc cá nhân, sức khỏe, thậm chí tính mạng cho sự tiến bộ của loài người: Socrates – nhà triết học cổ Hy Lạp chấp nhận uống chén thuốc độc chứ không chịu từ bỏ tự do tư tưởng; Marie Curie – nhà nữ bác học đã âm thầm chịu đựng sự nhiễm độc phóng xạ trong phòng thí nghiệm nghèo nàn để tìm ra Radium cứu vớt bệnh nhân ung thư mà không hề đăng ký bằng sáng chế trục lợi; Cha Damien – vị linh mục người Bỉ tình nguyện đến hòn đảo phong cùi Molokai sống chung và chăm sóc những người bệnh phong bị xã hội ruồng rẫy cho đến khi chính mình cũng nhiễm bệnh và qua đời; và Thuyền trưởng Robert Falcon Scott cùng đồng đội – những người đã hy sinh giữa bão tuyết Nam Cực vì danh dự thám hiểm khoa học. Sức thuyết phục mạnh mẽ của 'Gương Hy Sinh' bắt nguồn từ ngòi bút chân thực, xúc động và đầy nhiệt huyết của Nguyễn Hiến Lê. Tác giả không thần thánh hóa các nhân vật mà miêu tả họ như những con người bằng xương bằng thịt, cũng có những nỗi sợ hãi và yếu đuối đời thường, nhưng đã chiến thắng chính mình nhờ một đức tin mãnh liệt vào chân lý và lòng thương yêu đồng loại bao la. Cuốn sách là tấm gương soi chiếu phẩm giá con người, nhắc nhở chúng ta rằng ý nghĩa đích thực của đời sống không đo bằng những gì ta chiếm đoạt được, mà đo bằng những gì ta đã hy sinh cho cuộc đời.