Nhà Chử – Tô Hoài

Nhà Chử là một trong những truyện vừa hiện thực xuất sắc và thấm đẫm chất thơ đôn hậu của nhà văn Tô Hoài, do Nhà xuất bản Văn Học xuất bản, đưa người đọc trở về với bối cảnh thân thuộc của làng dệt lụa Nghĩa Đô ven sông Tô Lịch trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Tác phẩm xoay quanh gia đình bác Chử – một gia đình thợ thủ công nghèo truyền đời sống bằng nghề se chỉ, dệt lụa, phản ánh chân thực số phận cùng quẫn nhưng kiên cường của lớp người cần lao dưới ách áp bức kép của thực dân và phong kiến địa phương. Ngòi bút của Tô Hoài đã dựng lại trọn vẹn cả một không gian kinh tế - xã hội thu nhỏ của làng nghề Thăng Long xưa. Từng nhịp đập của thoi cửi, tiếng kéo sợi lách cách trong đêm khuya, mùi hương ngai ngái của nước nhuộm lụa, cho đến những bữa cơm đạm bạc chỉ có rau muống luộc chấm tương của gia đình nhà Chử đều hiện lên sống động, tỉ mỉ và tràn ngập tình thương yêu. Tác phẩm không chỉ phơi bày sự bóc lột tàn nhẫn của tầng lớp chủ phường và bọn lý dịch tham tàn luôn tìm cách bóp nặn từng đồng xu mồ hôi nước mắt của người thợ, mà còn làm sáng lên phẩm giá cao quý của gia đình lao động: lòng chung thủy vợ chồng, sự hy sinh của cha mẹ cho con cái và tình làng nghĩa xóm tối lửa tắt đèn có nhau. Nhà Chử là một viên ngọc quý của văn học hiện thực Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa. Bằng ngôn từ mộc mạc, chuẩn xác về mặt thuật ngữ nghề nghiệp và ngập tràn lòng trắc ẩn, Tô Hoài đã khẳng định một chân lý giản dị mà sâu sắc: chính những người lao động nghèo khổ, lam lũ ấy mới là những người lưu giữ linh hồn và tạo dựng nên những giá trị văn hóa ngàn năm bền vững của quê hương xứ sở.