Truyện Ly Kỳ – Tô Hoài

Truyện Ly Kỳ là một mảng sáng tác độc đáo, đầy mê hoặc trong sự nghiệp văn chương đồ sộ của nhà văn Tô Hoài, người vốn nổi tiếng với phong cách hiện thực sắc sảo và biệt tài miêu tả phong tục. Khác với những tác phẩm viết về làng Nghĩa Đô hay thế giới loài vật quen thuộc, Truyện Ly Kỳ quy tụ những truyện ngắn mang đậm màu sắc kỳ ảo, huyền bí đường rừng, những giai thoại ma mị và phong tục bí ẩn của đồng bào các dân tộc thiểu số vùng núi cao Tây Bắc và Việt Bắc trong những năm tháng kháng chiến gian khổ. Bằng vốn sống điền dã phong phú phi thường và sự am tường sâu sắc về văn hóa tâm linh của các dân tộc Thái, Mèo (H'Mông), Mường, Dao, Tô Hoài đã dẫn dắt người đọc vào những không gian rừng thiêng nước độc bảng lảng khói sương, nơi ranh giới giữa cõi thực và cõi mộng, giữa con người và ma quỷ, giữa truyền thuyết và hiện thực trở nên mong manh kỳ lạ. Tuy nhiên, dưới lớp áo huyền bí ly kỳ ấy không phải là sự dọa dẫm rùng rợn vô nghĩa, mà là sự phản ánh chân thực những hủ tục phong kiến đè nặng lên số phận con người, nỗi sợ hãi nguyên thủy trước sức mạnh tự nhiên khắc nghiệt, và trên hết là sức sống quật cường, khát vọng tự do và tình yêu mãnh liệt của những con người miền sơn cước. Truyện Ly Kỳ thể hiện tài nghệ bậc thầy của Tô Hoài trong nghệ thuật kể chuyện và sử dụng ngôn ngữ giàu chất tạo hình, âm vang nhạc điệu dân gian. Tác phẩm khẳng định một chiều kích thẩm mỹ mới mẻ trong ngòi bút Tô Hoài: khả năng hòa quyện nhuần nhuyễn giữa chất ký sự hiện thực sắc lạnh với trí tưởng tượng bay bổng, đem lại cho người đọc những trải nghiệm văn chương ly kỳ, lôi cuốn mà vẫn đậm đà giá trị nhân văn cao đẹp.