Chuyện cũ Hà Nội Tập 2 – Tô Hoài

Là phần nối tiếp xuất sắc của công trình khảo cứu - hồi ức đô thị tiêu biểu của nhà văn Tô Hoài (1920–2014), 'Chuyện Cũ Hà Nội Tập 2' (do Nhà xuất bản Hà Nội và NXB Hội Nhà Văn ấn hành nhiều lần) là một pho tư liệu sống động, giàu chất thơ và đậm đặc giá trị văn hóa về mảnh đất Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến. Được chắt lọc từ vốn sống từng trải của một người con sinh ra, lớn lên và gắn bó trọn đời với từng ngõ ngách, con phố, dòng sông của thủ đô, tập sách là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ký ức cá nhân với khảo cứu lịch sử, phong tục học và văn hóa dân gian qua các thời kỳ biến thiên của lịch sử dân tộc. Nếu như tập 1 tập trung nhiều vào nếp sinh hoạt đời thường và diện mạo 36 phố phường, thì tập 2 mở rộng biên độ khảo sát sang các vùng ven đô, làng nghề cổ truyền và sự thay đổi trong cấu trúc xã hội khi người Pháp du nhập lối sống phương Tây vào đầu thế kỷ XX. Tô Hoài dẫn dắt người đọc qua từng mảnh ký ức tỉ mỉ: từ nếp ăn nếp ở, thú chơi hoa tiến vua, nghệ thuật thưởng trà, ẩm thực bún ốc, chả cá, đến phong tục cưới hỏi, tang ma, những hội làng rực rỡ sắc màu dọc sông Tô Lịch và vùng Bưởi dệt lụa. Bên cạnh vẻ đẹp thanh lịch của người Tràng An, ngòi bút của ông không né tránh những góc khuất u tối: số phận những cô đào hát ả đào, cảnh ngộ của những người kéo xe tay, phu phen tạp dịch và những xáo trộn bi hài khi văn minh kim tiền làm xói mòn nếp sống gia phong Nho giáo truyền thống. 'Chuyện Cũ Hà Nội Tập 2' chinh phục người đọc bằng giọng văn nhẩn nha, hóm hỉnh, trí nhớ phi thường và vốn ngôn từ tiếng Việt giàu có, chuẩn xác bậc nhất. Tô Hoài không dừng lại ở việc ghi chép lịch sử của những bức tường thành hay các sự kiện lớn lao; ông phục dựng lại 'linh hồn của phố' thông qua những chi tiết đời thường sinh động nhất. Tác phẩm vừa là một công trình văn học nghệ thuật trác tuyệt, vừa là một cuốn cẩm nang văn hóa vô giá cho bất kỳ ai muốn thấu hiểu chiều sâu trầm tích lịch sử và cốt cách tinh hoa của con người Hà Nội.