Chuyện cũ Hà Nội Tập 1 – Tô Hoài

Được sáng tác và tích lũy qua hơn nửa thế kỷ cầm bút của nhà văn Tô Hoài (1920–2014) – một cây đại thụ của nền văn học hiện đại Việt Nam, 'Chuyện Cũ Hà Nội' là bộ ký sự - hồi ức lịch sử vô giá về đất kinh kỳ, được Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành và vinh dự nhận Giải thưởng Thăng Long (1997–1998) của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội. Tác phẩm được ví như một bản 'Vũ Trung tùy bút' của thời hiện đại, nơi nhà văn bằng tư cách một nhân chứng sống sinh ra và lớn lên tại làng Nghĩa Đô bên dòng sông Tô Lịch đã lưu giữ trọn vẹn linh hồn của một Hà Nội ngàn năm văn hiến trong giai đoạn giao thời đầy biến động. Tập 1 của bộ sách mở ra bức tranh muôn mặt đời thường của Hà Nội nửa đầu thế kỷ XX dưới thời thuộc địa Pháp. Bằng ngòi bút tài hoa, sắc sảo và kho tàng khẩu ngữ dân gian phong phú, Tô Hoài dẫn dắt người đọc qua từng ngóc ngách của 36 phố phường xưa: từ tiếng chuông leng keng thân thương của những chuyến tàu điện chạy từ Bờ Hồ qua Hàng Gai lên Cầu Giấy, tiếng rao đêm da diết của người bán xôi ngô, bánh bao quảy gánh qua những ngõ vắng mùa đông, nếp kinh doanh thanh lịch và sầm uất tại phố Hàng Đào, Hàng Bạc, chợ Đồng Xuân, cho đến chợ phiên làng Bưởi. Tác giả không chỉ ghi chép cảnh quan mà phục dựng tỉ mỉ những phong tục tập quán lâu đời: từ nếp ăn Tết cổ truyền, hội làng, tục đánh tổ tôm, chọi dế, chọi gà, đến nghệ thuật ẩm thực tinh tế như bát phở gánh thơm nồng, chả cá Lã Vọng và đĩa cốm Vòng bọc lá sen thơm ngát. Giá trị nhân văn vượt bậc của 'Chuyện Cũ Hà Nội' nằm ở cái nhìn hiện thực tỉnh táo và giàu lòng trắc ẩn của Tô Hoài. Ông không thi vị hóa quá khứ một cách hào nhoáng, xa rời thực tế, mà nhìn thẳng vào những mâu thuẫn xã hội và nỗi cơ cực của những kiếp người lao động cùng khổ: phu xe kéo, thợ dệt cửi, trẻ em mồ côi đánh giày và những cô đào hát sa cơ lỡ vận giữa cuộc va đập văn hóa Đông - Tây. Cuốn sách không chỉ là một công trình khảo cứu văn hóa học mẫu mực, mà còn là một bảo tàng ký ức thiêng liêng, nhắc nhở thế hệ hôm nay nâng niu nếp sống thanh lịch, hào hoa và cốt cách kiên cường của người Tràng An.