Ký Ức Phiên Lãng – Tô Hoài

Ký Ức Phiên Lãng là tập hồi ký, bút ký đường rừng và ghi chép điền dã vô cùng đặc sắc của nhà văn Tô Hoài, ghi lại những chặng đường bôn ba không mệt mỏi của ông từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp cho đến những năm tháng hòa bình xây dựng đất nước. "Phiên lãng" theo nghĩa cổ là trôi nổi, phiêu bạt giang hồ khắp bốn phương trời; và quả thực, cuộc đời của Tô Hoài là một chuỗi những chuyến đi vô tận: từ các bản làng heo hút trên đỉnh Hoàng Liên Sơn, chiến khu Việt Bắc, bưng biền Nam Bộ cho đến những vùng đất xa xôi ở châu Á, châu Phi và châu Âu. Giá trị vượt trội của tác phẩm nằm ở nguồn tư liệu sống dồi dào và cái nhìn quan sát sắc sảo, hóm hỉnh hiếm có. Tô Hoài không kể chuyện chiến sự bằng những khẩu hiệu đao to búa lớn, mà đi sâu vào những chi tiết sinh hoạt đời thường: cách ăn nếp ở của đồng bào các dân tộc thiểu số, tục uống rượu cần bên bếp lửa sàn, những câu chuyện tiếu lâm nơi chiến hào, tính cách lập dị của các văn nghệ sĩ đồng nghiệp cùng thời như Nguyễn Tuân, Nam Cao, Kim Lân. Mỗi trang viết là một kho tàng từ vựng tiếng Việt phong phú, sống động và đậm đà phong vị bản địa, cho thấy khả năng thu nạp và tái hiện ngôn ngữ bậc thầy của tác giả. Ký Ức Phiên Lãng là một bản tổng kết sinh động về vốn sống và vốn văn hóa phi thường đã nuôi dưỡng nên ngòi bút của một trong những nhà văn lớn nhất Việt Nam thế kỷ hai mươi. Tác phẩm truyền cho người đọc ngọn lửa đam mê khám phá cuộc sống, tinh thần mở lòng với mọi nền văn hóa và bài học đắt giá về việc gắn bó máu thịt với đời sống nhân dân để tạo nên những trang văn bất tử.