Xóm Bàu Láng – Sơn Nam

Xóm Bàu Láng là một trong những tác phẩm tiểu thuyết trường thiên đặc sắc nhất của nhà văn Sơn Nam, được sáng tác và đăng tải dài kỳ trước năm 1975, tái hiện một giai đoạn lịch sử đầy biến động của vùng đất Tây Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Lấy bối cảnh tại một xóm nhỏ nằm sâu giữa đồng bưng ngập nước Kiên Giang mang tên Bàu Láng, tác phẩm dựng nên một bức tranh xã hội sinh động về cuộc sống cần lao, những mối ân oán gia tộc và tinh thần đoàn kết chống giặc giữ làng của những người nông dân chân chất.

Cốt truyện xoay quanh sự va chạm gay gắt giữa hai dòng họ lớn trong xóm, phản ánh sự xung đột giữa tư tưởng phong kiến bảo thủ và khát vọng tự do, công bằng của thế hệ trẻ. Khi giặc Pháp và bọn tay sai phản động đưa quân càn quét vào vùng bưng biền hòng cướp bóc lúa gạo và lập vành đai trắng, những người nông dân vốn quen với cày cấy, bắt cá đã gạt bỏ mọi thù hằn xích mích cá nhân để cùng nhau đứng lên kháng chiến. Sơn Nam đã khắc họa tài tình những trận đánh du kích mưu trí trên sông nước: việc dùng đầm sen ngụy trang, nghệ thuật gài bẫy chông, bẫy ong vò vẽ, và sự tương trợ chí tình giữa các gia đình trong những ngày bị bao vây ngặt nghèo.

Xóm Bàu Láng tỏa sáng vẻ đẹp mộc mạc của chủ nghĩa yêu nước bình dân Nam Bộ. Bằng lối hành văn chân chất, giàu phương ngữ bản địa và tấm lòng thấu cảm vô bờ bến đối với người nông dân, tác phẩm khẳng định chân lý: lòng yêu nước của nhân dân không bắt nguồn từ những lý thuyết xa xôi, mà bén rễ sâu xa từ tình yêu từng tấc đất bờ tre, ngôi nhà lá và mảnh ruộng cha ông để lại, hun đúc nên sức mạnh vô địch quét sạch mọi quân thù xâm lược.