Đình Miếu Và Lễ Hội Dân Gian Miền Nam – Sơn Nam

Đình Miếu Và Lễ Hội Dân Gian Miền Nam là một trước tác khảo cứu tín ngưỡng và phong tục cổ truyền xuất sắc của nhà văn hóa Sơn Nam, do Nhà xuất bản Trẻ tập hợp và ấn hành. Đứng trước sự biến đổi nhanh chóng của đời sống xã hội đô thị, Sơn Nam đã dành nhiều năm tháng điền dã khắp các làng xã từ sông Tiền qua sông Hậu để ghi chép, hệ thống hóa và giải mã ý nghĩa tâm linh của hệ thống đình làng, miếu mạo cùng các lễ hội truyền thống – nơi lưu giữ linh hồn và đạo lý làm người của cộng đồng cư dân phương Nam. Tác phẩm làm sáng tỏ nguồn gốc và cấu trúc của các thiết chế tín ngưỡng dân gian Nam Bộ: từ tục thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh trong các ngôi đình làng cổ kính, lễ cúng Kỳ Yên cầu quốc thái dân an, tục cúng Thần Nông trong lễ Tịch điền, cho đến các miếu thờ Bà Chúa Xứ, Bà Thủy Long, Bà Ngũ Hành và tục thờ linh thần Neak Ta của người Khmer. Sơn Nam chỉ ra rằng, đình miếu ở Nam Bộ không mang tính chất khép kín, phân biệt đẳng cấp như ở miền Bắc cổ truyền, mà mang tính chất cởi mở, bình đẳng, phản ánh tinh thần dung hợp văn hóa sâu sắc giữa người Việt, người Hoa và người Khmer. Lễ hội cúng đình với các nghi thức tế lễ trang nghiêm kết hợp cùng nghệ thuật hát bội dân gian trở thành không gian cộng cảm thiêng liêng, gắn kết tình làng nghĩa xóm và tôn vinh công đức các bậc tiền hiền khai khẩn. Cuốn sách khẳng định giá trị nhân văn cao đẹp của tín ngưỡng dân gian: lòng biết ơn đối với đất trời chở che, đạo lý "uống nước nhớ nguồn" đối với tổ tiên mở cõi, và sự răn đe điều ác, hướng thiện tâm con người. Đình Miếu Và Lễ Hội Dân Gian Miền Nam là một đóng góp học thuật quan trọng, giúp các thế hệ hôm nay hiểu sâu sắc bản sắc tâm linh cội nguồn và trân trọng các di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.