Giông Tố – Vũ Trọng Phụng

Được đăng tải nhiều kỳ trên tuần báo 'Hà Nội Báo' từ tháng 1 đến tháng 10 năm 1936 trước khi xuất bản thành sách riêng năm 1937, 'Giông Tố' của Vũ Trọng Phụng là một trong những kiệt tác văn học hiện thực phê phán đồ sộ và sắc bén nhất của nền văn xuôi Việt Nam thế kỷ XX. Ra đời trong giai đoạn phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương đang dấy lên mạnh mẽ, tác phẩm như một quả bom văn học phơi bày trần trụi bộ mặt thối nát, tha hóa của giai cấp thống trị tư sản mại bản và quan lại tay sai thời thuộc địa. Cốt truyện khởi nguồn từ một vụ án cưỡng dâm man rợ: chiếc xe hơi bóng loáng của tên trọc phú gian ác Nghị Hách trên đường từ Hải Phòng về Hà Nội đã bắt cóc và hãm hiếp cô thôn nữ nghèo Thị Mịch bên vệ đường làng. Vụ án tưởng chừng bé nhỏ đã làm bùng nổ một cơn giông tố dữ dội làm rung chuyển toàn bộ cấu trúc xã hội. Long – người yêu thủy chung của Mịch – quyết tâm đâm đơn kiện đòi công lý nhưng đã bị guồng máy quan lại thực dân mua chuộc bóp nghẹt, bị đẩy vào chốn lao tù. Trớ trêu thay, sau chuỗi biến cố ly kỳ, Nghị Hách phát hiện Long chính là đứa con đẻ thất lạc năm xưa qua một vết bớt trên ngực. Quyền lực vạn năng của đồng tiền Nghị Hách đã biến nghịch cảnh thành trò hề: Long được thừa nhận làm công tử giàu sang, còn Thị Mịch bị biến thành người vợ lẽ thứ mười bốn của kẻ đã từng hãm hiếp mình. Đỉnh điểm của màn kịch trào phúng bi tráng là bữa tiệc khánh thành dinh thự xa hoa của Nghị Hách, nơi các tầng lớp thượng lưu khoác áo hiệp sĩ, làm từ thiện giả tạo tụ họp. Tại đây, bi kịch loạn luân oan khiên giữa Long và Tuyết bị vạch trần trước thanh thiên bạch nhật, giáng một đòn sấm sét hủy diệt vào gia đình kẻ thủ ác. Bằng ngòi bút giải phẫu xã hội sắc lạnh, nhịp điệu dồn dập và thủ pháp phóng đại trào phúng bậc thầy, Vũ Trọng Phụng đã dựng lên bức tranh toàn cảnh về sức mạnh tha hóa khủng khiếp của đồng tiền trong một xã hội kim tiền đảo điên, biến lương tri thành món hàng mua bán và con người thành nạn nhân của những thảm kịch không lối thoát.