Tại Tôi – Hồ Biểu Chánh

Tại Tôi là một tiểu thuyết tâm lý – xã hội đặc sắc và giàu tính bi kịch của nhà văn Hồ Biểu Chánh, được đông đảo bạn đọc Nam Bộ đón nhận nồng nhiệt từ khi xuất bản vào giữa thế kỷ hai mươi. Nhan đề "Tại Tôi" vừa là lời tự thú xót xa, vừa là sự nhận thức muộn màng đầy dằn vặt của nhân vật trung tâm trước những bi kịch đổ vỡ gia đình do chính sự cố chấp, tính gia trưởng phong kiến và sự hẹp hòi ích kỷ của bản thân gây ra. Tác phẩm đi sâu vào mâu thuẫn nội tâm và bi kịch gia đình của một người đàn ông trung niên mang tư tưởng gia trưởng cổ hủ. Vì quá tự phụ về quyền uy của người chủ gia đình và quá coi trọng thể diện giả tạo trước dòng họ, nhân vật đã áp đặt những luật lệ khắt khe, can thiệp thô bạo vào tình cảm riêng tư của con cái, nghi kỵ vô cớ người bạn đời thủy chung, để rồi đẩy những người thân yêu nhất vào con đường ly tán, đau khổ và thậm chí là cái chết oan ức. Chỉ đến khi gia đình tan nát, cô độc trơ trọi giữa căn nhà hoang vắng, nhân vật mới giật mình nhìn lại toàn bộ lỗi lầm và nghẹn ngào thốt lên tiếng kêu "tại tôi" trong sự ân hận tột cùng. Bằng ngòi bút phân tích tâm lý sắc sảo và nghệ thuật xây dựng kịch tính gia đình điêu luyện, Hồ Biểu Chánh đã phẫu thuật một cách không khoan nhượng căn bệnh độc đoán phong kiến trong xã hội cũ. Tác phẩm để lại bài học đạo đức đắt giá: tình thương yêu thực sự phải đi liền với sự tôn trọng, lòng bao dung và sự lắng nghe; sự áp đặt ý chí độc đoán dưới danh nghĩa yêu thương chỉ đem lại bi kịch và sự chia lìa đau đớn cho những người ruột thịt.