Sài Gòn Xưa, Ấn Tượng 300 Năm Và Tiếp Cận Với Đồng Bằng Sông Cửu Long – Sơn Nam

Sài Gòn Xưa – Ấn Tượng 300 Năm Và Tiếp Cận Với Đồng Bằng Sông Cửu Long là một trong những công trình khảo luận lịch sử – văn hóa quy mô và tâm huyết nhất của nhà văn hóa Sơn Nam, được biên soạn và ấn hành nhân dịp kỷ niệm 300 năm hình thành vùng đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh (1698–1998). Tác phẩm thể hiện tầm nhìn vĩ mô và nhãn quan địa lý nhân văn sâu sắc của tác giả khi đặt lịch sử đô thị Sài Gòn trong mối liên hệ hữu cơ, gắn bó máu thịt và không thể tách rời với vùng châu thổ đồng bằng sông Cửu Long. Sơn Nam phục dựng lại toàn bộ tiến trình lịch sử ba thế kỷ khai hoang mở cõi: từ cột mốc Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược phương Nam năm Mậu Dần (1698), thành lập phủ Gia Định, cho đến quá trình phát triển các bến cảng, kênh rạch, chợ Bến Thành, phố Chợ Lớn sầm uất. Tác giả phân tích sắc bén vai trò trung tâm kinh tế đầu tàu của Sài Gòn như một "chiếc túi bao tử" thu hút nguồn nông sản trù phú từ lục tỉnh miền Tây và ngược lại, cung cấp dịch vụ, văn hóa và tư tưởng khai phóng cho toàn vùng. Cuốn sách đồng thời lý giải căn nguyên hình thành tính cách người Sài Gòn: hào sảng, trọng nghĩa, bao dung, dễ dung nạp các dòng chảy văn hóa đa dạng từ các cộng đồng người Việt, Hoa, Khmer, Chăm và phương Tây. Tác phẩm là pho tư liệu lịch sử – địa chí vô giá, thể hiện tấm lòng tri ân sâu sắc đối với mồ hôi và xương máu của bao thế hệ tiền nhân đã biến vùng đầm lầy hoang vu thành một đô thị rực rỡ và phồn hoa bậc nhất Đông Nam Á. Bằng văn phong đôn hậu, tài liệu đối chiếu phong phú và tinh thần dân tộc cao cả, Sơn Nam đã truyền lại cho thế hệ hôm nay và mai sau niềm tự hào tự tôn và ý thức trách nhiệm gìn giữ, phát triển mảnh đất phương Nam thân yêu.